شناسه جهانی قلم کالای تجاری ( GTN / GTIN )، شناسه بین المللی است که توسط سازمان جهانی GS۱ ارائه میشود که در بیش از 150 کشور دنیا در حال استفاده است. این شناسه ی اختصاصی برای هر فراورده در سطح جهان می باشد که از آن برای شناسایی محصول مورد نظر در سراسر جهان استفاده می شود. این شناسه عموما توسط تولیدکننده از این سازمان یا نماینده قانونی آن در ایران یعنی ایرانکد خریداری میشود و سالانه باید تمدید گردد. کد GTIN یک کد یکتا با تعداد ارقام بهطور معمول بین ۸ تا ۱۴ رقم است و در ایران نیز معمولاً کد ۱۳ رقمی است که با ۶۲۶ شروع میشود.این کد را می توان برای همه کالاها صادر کرد و در تجارت داخل و خارج از ایران مورد استفاده قرار داد. استفاده از کدGTIN فواید زیادی برای تولید کنندگان کالاها و خریداران محصولات به همراه دارد.
این کد منحصر به فرد درج شده روی محصولات مختلف، باعث می شود امکان شناسایی کالا ها توسط دستگاه های بارکدخوان وجود داشته باشد و روند خرید و فروش سریع تر صورت بگیرد. به این صورت که هر محصولی دارای یک کد منحصر به فرد می باشد. این بارکد بر روی محصولات درج می شود و هنگامی که فردی بخواهد آن کالا را خریداری نماید، با اسکن کردن این بارکد می تواندتمام مشخصات کالا را که در سیستم فروشنده نمایش داده می شود، مشاهده نماید. اگر بخواهیم به طور دقیق به کاربرد این کد بپردازیم باید بگوییم که کد GTIN ، منحصراً در مورد خود محصول اطلاعات ارائه نمی دهد؛ بلکه این کد امکان دسترسی پیدا کردن به پایگاههای داده را ممکن می سازد. این پایگاه های داده حاوی اطلاعاتی از قبیل موجودی کالا، امکان سفارش اتوماتیک از طریق سایت، آنالیز میزان فروش و… را فراهم می کند.
یک مثال ساده برای کاربرد این کد به این صورت است که وقتی شما به یک فروشگاه مراجعه می کنید و کد یک محصول توسط دستگاه بارکد خوان شناسایی می شود، به صورت اتوماتیک ضمن درج اطلاعاتی مثل قیمت محصول، موجودی انبار کم می شود.
مرکز GS1 در تمامی کشورها به محصولات تجاری مثل محصولات خوراکی، شوینده ها، محصولات بهداشتی و آرایشی، دارو، لوازم پزشکی، محصولات خانگی، تجهیزات الکترونیکی و… یک کد منحصر به فرد اختصاص میدهد. این کد لازمه ورود اجناس مختلف به بازار می باشد و در هر تجارتی لازم است تا کالایی که مبادله می شود این کد را داشته باشد.
یکی از حوزه های مهم استفاده از کد GTIN مربوط به کالای پزشکی می باشد. در مورد کالاهای پزشکی، شرکت های سازنده اقدام به درج دو بعدی این کد می کنند. با یک بار درج کد، فقط لازم است آن را به صورت سالیانه شارژ کرد و هر بارکه کالا ترخیص می شود نیازی نیست تا به صورت مجزا این کد را درج نمود. استفاده از این کد برای کالاهای زیادی کارایی دارد اما الزامی نیست. همچنین اگر کدهای Global Trade Item Number تکراری باشند، از کد IRC برای محصولات مختلف استفاده می شود.
گاهی نیز شرایطی پیش می آید که باید این کد را تصحیح کرد و هر شرکت این امکان را دارد که حداکثر دو بار آن را تصحیح کند.
واردکنندگان محصولات به یاد داشته باشند درصورتیکه بر روی محصولات آنها بارکدGTIN وجود نداشته باشد باید از محل شرکت سازنده کالا استعلام کنند و در صورت عدم پاسخگویی شرکت خارجی، همانند شرکتهای تولیدکننده کالاهای داخلی باید از مرکز کدگذاری کالا در ایران نسبت به دریافت کد اقدام نمایند.
طول ثابت این کد در طرح برچسب اصالت کالا، ۱۴ رقم می باشد که رقم اول این شناسه بیانگر سطح بسته بندی فراورده می باشد و بسته به سطح بسته بندی می تواند عددی بین ۰ تا ۹ را شامل شود.معمولا در کوچکترین واحد بسته بندی SP۰ یا سطح صفر لحاظ می گردد. بنابراین عدد صفر قبل از GTIN ، معرف سطح بسته بندی محصول خواهد بود و می تواند عددی از صفر تا ۹ را در برگیرد.
در طرح برچسب اصالت ساختار GTN را ۵ بخش تشکیل خواهد داد:
بخش اول : سطح بسته بندی رقمی بین ۰ تا ۹
بخش دوم : کد کشور که عددی سه رقمی است و برای مثال این عدد برای کشور ایران مقدار ۶۲۶ ثبت شده است.
بخش سوم : کد شرکت عددی پنج رقمی می باشد و برای هر شرکت تولید کننده کارکتر ثابتی می باشد.
بخش چهارم: سریال کالا عددی رندوم و یونیک می باشد و طول آن چهار رقم می باشد.
بخش پنجم : رقم کنترل رقم كنترل آخرين رقم سمت راست GTIN است. اين عدد از طريق همه ارقام ديگر محاسبه میشود، بهمنظور اطمينان حاصل از اينكه باركد بهصورت صحيح اسكن شده باشد يا كه آن عدد بهدرستی تشکیلشده است.
GTIN شامل انواع مختلفی از استانداردهاست که میتواند شامل موارد زیر باشد:
۱. GTIN-۱۲ (UPC-A): این نوع GTIN دارای ۱۲ رقم است و برای استفاده در ایالات متحده و کانادا معمولاً بر روی بستهبندیها و محصولات قرار میگیرد.
۲. GTIN-۱۳ (EAN)-۱۳: این نوع شامل ۱۳ رقم است و در اکثر کشورهای جهان استفاده میشود. معمولاً در سراسر اروپا و بسیاری از مناطق جهان استفاده میشود.
۳. GTIN-۱۴ (EAN/UCC)-۱۲۸ or ITF-۱۴: این نوع شامل ۱۴ رقم است و برای شناسایی پالتها یا کارتنهای حمل و نقل استفاده میشود.
تعداد ارقام شناسه تجاری کالا به طور معمول ۸ ، ۱۲ ، ۱۳ یا ۱۴ رقم است. در ایران شناسه تجاری کالا معمولا به شکل سیزده رقمی رایج است و با پیش شماره ۶۲۶ شروع می گردد.
چگونه می توان کد GTIN را دریافت کرد؟
دریافت این کد نیازمند طی کردن مراحل و همچنین فراهم نمودن مدارکی دارد، که در ادامه به شرح آن ها خواهیم پرداخت:
ارائه مدارک شناسایی لازم برای اشخاصی حقیقی و حقوقی که شامل عکس، کارت ملی و شناسنامه مالک یا مدیر عامل شرکت به انضمام مربوط به تاسیس شرکت و آخرین تحولات هیئت مدیره شرکت می باشد.
ارائه آدرس دقیق پستی و شماره تلفن به همراه زمینه فعالیت های شرکت
تکمیل فرمی که مربوط به اطلاعات هریک از محصولات و کالاهایی است که قرار است کد دریافت کنند.
صدور تاییدیه کارشناسان از نظر مطابقت اطلاعات ارایه شده و هم خوانی داشتن با استانداردهای اطلاعاتی
صادر شدن فاکتور اولیه، که متقاضی موظف است به کمک شناسه پرداخت و رهگیری مندرج در فاکتور، هزینه را به حساب دولتی واریز نماید.
صادر شدن کد ۵ رقمی که به منزله تایید عضویت می باشد.