ایرانکد، یک استاندارد بارکد ملی در ایران است که برای شناسایی محصولات و خدمات در سطح کشور بهکار میرود. این استاندارد در سیستم تجارت و صنعت ایران به منظور بهبود فرآیندهای مختلف اقتصادی و تسهیل در تبادل اطلاعات محصولات و خدمات ایجاد شده است.
ایرانکد، نظامی برای طبقه بندی اطلاعات است، اطلاعاتی که پایه زنجیره تأمین را در حوزه کالا و خدمات تحت کنترل درآورده و به دستگاه های متقاضی اطلاعات استاندارد شده عرضه می نماید.
این سامانه اطلاعاتی با استفاده از ابزار خبره طبقه بندی حرفه ای و کدگذاری انواع کالا و خدمات، توانسته زبان مشترک و مفاهیم یکسانی در سطح کشور ایجاد کند و کلیه اطلاعات مهم کالاها و خدمات از قبیل مرجع عرضه کننده، استانداردهای ملی و بینالمللی، مشخصات فنی و … را ثبت، ذخیره و پس از ساماندهی و منتشر کند. به عبارت دیگر، ایرانکد معادل استاندارد بینالمللی UPC و EAN در سطح کشور است.
تاریخچه ایران کد
ایرانکد در واقع فرزند سماپل (سیستم مدیریت اطلاعات پایه لجستیک) است، که بیش از ۱۰ سال توسط لجستیک سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به مدیریت مهندس پاسدار احمد غلامزاده و به منظور سازماندهی اقلام و مدیریت موجودی در انبارهای سپاه در آمادگاههای سراسر کشور پیادهسازی شده بود، این سامانه فعالیت خود را از سال ۱۳۸۵ برای طبقهبندی کالاهای موجود در چرخه کالای کشور شروع کرد.
ایران کد در دولت آقای دکتر محمود احمدی نژاد مصوبه اجرایی هیات دولت را دریافت کرد و به صورت کاملاً عملیاتی راه اندازی شد. ایران کد با هدف جلوگیری از قاچاق کالا و و رصد کالا از واردات یا تولید تا مصرف ایجاد شد. اما شاید به همین دلیل نیز، با تغییر دولت به حاشیه رفت و عملاً کاربردها و توانمندی های آن محدود شد.
یکی از کاربردهای مهم ایران کد شناسایی مراجع تامین تولید و عرضه کالاها در سطح ملی و حتی وارد کنندگان خارجی بود. اما با حذف ایران کد از ثبت سفارشات عملاً قدرت اجرایی ایران کد برای کنترل قاچاق از بین رفت و صرفاً به عنوان ابزاری برای مدیریت زنجیره تامین داخلی مورد استفاده قرار گرفت. امروزه می دانیم که کد گذاری یا همان شماره گذاری کالا و خدمات به میزان زیادی هزینههای عملیاتی تولید تامین و عرضه کالا را کاهش می دهد.
این کار توسط ساختار طبقه بندی نظاممند کالا که در ایران کد ایجاد شده است قابل انجام است. در ایران کد هر کالا به طور دقیق شناسایی شده و بعد از تعیین کلاس کد و نام پایه و عناصر وصف آن دارای یک کد ۱۶ رقمی خواهد شد. در واقع این کد ۱۶ رقمی کد ملی کالاست و زمانی که نیاز باشد تا به اطلاعات پایه کالا مرجع تامین یا تولید و عرضه دست پیدا کرد براحتی میتوان از این کد در تمام سامانه های دولتی بهره برد.
ایران کد به عنوان یک سیستم یکپارچه ساز و استاندارد کننده اطلاعات کالاها و خدمات قابلیت و قدرت مدیریت اطلاعات را در زنجیره های کلان تامین کالا و خدمات را در کشور دارد. با توجه به این توانمندی و ایجاد پایگاههای اطلاعاتی قدرتمند جهت جستجو و دریافت اطلاعات کالا ها و خدمات، ایران کد به عنوان ابزاری برای منبع یابی و سهولت دسترسی به تأمین کنندگان و تولید کنندگان کالا و خدمات بسیار پرکاربرد است.
با توجه به تنوع اقلام موجود در سطح ملی و نیازهای اطلاعاتی متفاوت در این حوزه، از نظامهای طبقهبندی خاص که در صنایع مختلف بهکار گرفته شده بود، نظام فعلی ملی طبقهبندی و کدگذاری کالا و خدمات کشور شکل گرفت. ایرانکد، نظامی مبتنی بر اصول علمی طبقهبندی و توصیف کالاست که به صورت تجربی و با هدفی بزرگ برای شناسایی کالاها و خدمات کشور شکل گرفته است.
شاید کمتر تامین کننده یا تولید کننده ای باشد که دوست نداشته باشد اطلاعات کسب و کار و یا محصولاتش در اختیار عموم مردم قرار بگیرد و افراد بتوانند به راحتی کالاها و خدمات و یا سایر اطلاعات تماس او را پیدا کنند. این کار در ایران کد به راحتی و سهولت قابل انجام است با عضویت در ایران کد و دریافت کد عضویت ۵ رقمی اطلاعات کامل شرکت در یک عدد پنج رقمی تجمیع شده و در سایر سامانه های دولتی قابلیت استعلام دارد. فرض کنید قرار باشد برای هر سرویس یا خدماتی کلیه اطلاعات کسب و کار یا شرکت خود را وارد کنید این کار به اتلاف زمان و طولانی شدن فرآیند دریافت خدمات منجر خواهد شد اما با تجمیع این اطلاعات در ایران کد و دریافت کد عضویت ۵ رقمی شما میتوانید کد عضویت خود را به سایر سامانه ها ارائه کنید. تایید اطلاعات عضویت شما که از طریق سایت ایرانکد انجام میشود و سایر فرآیندها به طور خودکار به جریان خواهند افتاد و نیاز به استعلام و طی کردن مراحل پیچیده تایید اطلاعات شرکتها یا کسب و کارها نمی باشد.
اهداف ایران کد
- تولید و مدیریت زبانی مشترک و ساده برای شناسایی اقلام.
- افزایش سرعت و اطمینان در تبادل اطلاعات محصولات و دسترسی به آن.
- فراهم آوردن آمار و اطلاعات لازم جهت تصمیمگیری، برنامه ریزی و سیاستگذاری.
- کمک به ایجاد سامانه اطلاع رسانی یکپارچه در سطح ملّی مانند شبکه اطلاع رسانی بازرگانی.
- افزایش سرعت در طراحی سیستم های طبقه بندی و کدگذاری، برای سازمانها و شرکتهایی که حتی در آینده شکل می گیرند.
- جلوگیری از موازی کاری در تهیه و ثبت اطلاعات مشابه.
مدارک لازم برای دریافت ایران کد (اشخاص حقیقی)
پروانه کسب
پروانه ساخت
کارت بازرگانی
پروانه بهره برداری
کارت ملی صاحب جواز کسب
آگهی ثبت علامت تجاری یا برند
فیش واریزی هزینه های ثبت نام که باید به حساب مرکز ملی شماره گذاری کالا و خدمات ایران واریز شده باشد.
مدارک لازم برای دریافت ایران کد (اشخاص حقوقی)
ارائه ی مدارک ذیل در زمان ثبت نام و دریافت ایران کد برای اشخاص حقوقی الزامی می باشد:
آگهی ثبت شرکت
پروانه بهره برداری
کارت ملی مدیر عامل
علامت تجاری و آگهی ثبت برند
روزنامه رسمی به همراه آخرین تغییرات
کارت بازرگانی (ویژه ی وارد کنندگان و صادر کنندگان)
جواز ساخت (ویژه ی شرکت های آرایشی، بهداشتی، دارویی و غذایی)
فیش واریزی هزینه ی ثبت نام که باید به حساب مرکز ملی شماره گذاری کالا و خدمات ایران باشد.